Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Trong thực tế, khi xảy ra tranh chấp mà các bên không thể thương lượng, hòa giải thì hợp đồng chính là cơ sở để các bên đưa vụ tranh chấp ra Tòa án hoặc Trọng tài. Tuy nhiên, hợp đồng phải đảm bảo đúng các điều kiện có hiệu lực theo quy định mới được thực thi. Do đó, trong bài viết này sẽ phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng.

1.Cơ sở pháp lý về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

• Bộ luật dân sự 2015
• Các văn bản luật chuyên ngành: Luật Thương mại 2005, Bộ luật Lao động 2019, Luật Đầu tư 2020,…

Điều 117 Bộ luật dân sự 2015 quy định về điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự nói chung, hợp đồng dân sự nói riêng như sau:

“1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định”.

                           

2. Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng về chủ thể

Chủ thể tham gia hợp đồng phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi, tham gia ký kết trên cơ sở thỏa thuận và hoàn toàn tự nguyện. Đối với trường hợp chủ thể của hợp đồng là thương nhân thì thương nhân phải có đăng ký kinh doanh với ngành nghề liên quan tới đối tượng hợp đồng. Trong trường hợp hàng hóa là mặt hàng kinh doanh có điều kiện thì thương nhân cũng phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh hàng hóa đó.

Người đại diện ký hợp đồng phải là người có thẩm quyền ký kết hợp đồng, có thể là người đại diện theo pháp luật của pháp nhân hoặc là người đại diện theo ủy quyền.

3. Điều kiện về mục đích và nội dung hợp đồng

Đối tượng, mục đích và nội dung của hợp đồng không được vi phạm các điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, không phải là hàng cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật.

4. Điều kiện về hình thức hợp đồng

Đối với một số loại hợp đồng thì hình thức của hợp đồng là điều kiện bắt buộc. Trong một số trường hợp, hợp đồng phải được lập thành văn bản hoặc phải được công chứng, chứng thực thì mới có hiệu lực pháp luật.

Nếu vi phạm một trong các điều kiện để hợp đồng có hiệu lực thì hợp đồng sẽ trở thành vô hiệu một phần hoặc toàn bộ, do đó, khi các chủ thể tiến hành ký kết hợp đồng cần nắm rõ những quy định của pháp luật hiện hành.