Đối tượng quyền sở hữu trí tuệ

Cùng với nền kinh tế, văn hóa, xã hội đang ngày càng phát triển thì những thành tựu khoa học, nghệ thuật, các công trình nghiên cứu, sáng tạo cũng ngày càng nhiều. Chính vì vậy, Luật sở hữu trí tuệ ra đời như một tất yếu để bảo vệ những thành tựu đó. Tuy nhiên không phải đối tượng nào cũng thuộc quyền sở hữu trí tuệ. Bài viết dưới đây làm rõ những đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ.

Theo khoản 1 Điều 4 Luật sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2009, 2019 (gọi tắt là LSHTT) quy định về quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Do đó, khi một cá nhân hay tổ chức có các công trình nghiên cứu sáng tạo, một tác phẩm,… thì được công nhận quyền sở hữu trí tuệ.

Đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được quy định tại Điều 3 LSHTT như sau:

“Điều 3. Đối tượng quyền sở hữu trí tuệ

1. Đối tượng quyền tác giả bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa.

2. Đối tượng quyền sở hữu công nghiệp bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý.

3. Đối tượng quyền đối với giống cây trồng là vật liệu nhân giống và vật liệu thu hoạch”.

Như vậy, đối tượng quyền sở hữu trí tuệ gồm ba nhóm sau:

+ Quyền tác giả: bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học.

+ Quyền liên quan đến tác giả:

Quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa. Quyền liên quan phát sinh kể từ khi cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa được định hình hoặc thực hiện mà không gây phương hại đến quyền tác giả.

+ Quyền sở hữu công nghiệp:

Quyền sở hữu công nghiệp bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý.

+ Quyền đối với giống cây trồng vật liệu nhân giống và vật liệu thu hoạch:

Giống cây trồng được bảo hộ là giống cây trồng được chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển, thuộc Danh mục loài cây trồng được Nhà nước bảo hộ do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành, có tính mới, tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định và có tên phù hợp.