Điều kiện phạm tội lần đầu trong việc tha tù trước thời hạn

Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (gọi tắt là BLHS) đã quy định phạm tội lần đầu là một trong các điều kiện để được tha tù trước thời hạn. Nghị quyết số 01/2018/NQ-HĐTP của Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn về các trường hợp được coi là phạm tội lần đầu. 

Theo khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 01/2018/NQ-HĐTP thì được coi là phạm tội lần đầu và có thể xem xét nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Trước đó chưa phạm tội lần nào;
• Trước đó đã thực hiện hành vi phạm tội nhưng được miễn trách nhiệm hình sự;
• Trước đó đã thực hiện hành vi phạm tội nhưng được áp dụng biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;
• Trước đó đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích.

Trong đó:

Miễn trách nhiệm hình sự là các trường hợp vì những lý do đáng được khoan hồng đặc biệt, mặc dù Tòa án kết tội nhưng trong bản án kết tội lại tuyên miễn hình phạt đối với người phạm tội thì trách nhiệm hình sự mà người phạm tội phải chịu chỉ giới hạn ở phạm vi bị kết tội. Các căn cứ miễn trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 29 BLHS.

Áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng là biện pháp tư pháp do Tòa án quyết định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, nếu thấy do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, do nhân thân và môi trường sống của người đó mà cần đưa người đó vào một tổ chức giáo dục có kỷ luật chặt chẽ. Thời gian áp dụng biện pháp này là từ 01 năm đến 02 năm.

Không có án tích là các trường hợp gồm: Đương nhiên được xóa án tích; Xóa án tích theo quyết định của Tòa án; Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt. Ngoài ra, người bị kết án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích.