Trong các bộ phim thường hay có cảnh tại bệnh viện hộ sinh hoặc bà mẹ khi sinh em bé ra đánh tráo con mình với con của người khác và đến cuối phim khi con đã trưởng thành mới biết sự thật. Vậy thực tế như thế nào? Hình phạt đối với hành vi này là gì? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ về vấn đề này.

1. Khái quát về tội đánh tráo người dưới 01 tuổi

Đánh tráo người dưới 01 tuổi có thể được hiểu là hành vi đánh tráo trẻ em này lấy trẻ em khác một cách lén lút. Thực tế thì hành vi đánh tráo người dưới 01 tuổi thường chỉ được thực hiện đối với trẻ sơ sinh đặc biệt là ở những nơi như nhà hộ sinh, bệnh viện…

Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi được quy định tại Điều 152 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (gọi tắt là BLHS) như sau:

“Điều 152. Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi

1. Người nào đánh tráo người dưới 01 tuổi, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp;

c) Đối với người dưới 01 tuổi mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

d) Phạm tội 02 lần trở lên.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.

2. Các yếu tố cấu thành tội phạm

2.1. Khách thể của tội phạm

Hành vi phạm tội xâm phạm đến quan hệ về quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng và sống chung với cha mẹ, quyền được bảo vệ của trẻ em.

2.2. Mặt khách quan của tội phạm

Người phạm tội có hành vi tráo đổi trẻ em này lấy trẻ em khác một cách lén lút, bất hợp pháp.

Người đánh tráo có thể do chính bố mẹ đứa trẻ thực hiện hoặc do nhân viên y tế, người khác thực hiện. Hậu quả xảy ra là đứa trẻ bị đánh tráo và đã rời khỏi sự quản lý của bố mẹ, người thân đứa trẻ.

2.3. Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý. Người phạm tội mong muốn đánh tráo người này bằng người khác.

Động cơ thực hiện hành vi mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt không phải là dấu hiệu cấu thành cơ bản mà chỉ có ý nghĩa trong việc định khung tăng nặng, lượng hình.

2.4. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm này là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự.