Điều kiện để nhà ở tham gia giao dịch mua bán, cho thuê

Nhà ở là một tài sản thường xuyên xuất hiện trong các giao dịch dân sự về mua bán, cho thuê mua, tặng cho, đổi, thế chấp, góp vốn. Tuy nhiên, nhà ở cần đáp ứng đủ các điều kiện của pháp luật mới có thể tham gia được vào các giao dịch này.

Theo quy định tại Điều 118 Luật nhà ở năm 2014 thì giao dịch về mua bán, cho thuê mua, tặng cho, đổi, thế chấp hoặc góp vốn bằng nhà ở thì nhà ở đó cần phải có đủ các điều kiện như sau:

• Có Giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp giao dịch nhà ở không bắt buộc phải có giấy chứng nhận;
• Không thuộc diện đang có tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện về quyền sở hữu; đang trong thời hạn sở hữu nhà ở đối với trường hợp sở hữu nhà ở có thời hạn;
• Không bị kê biên để thi hành án hoặc không bị kê biên để chấp hành quyết định hành chính đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
• Không thuộc diện đã có quyết định thu hồi đất, có thông báo giải tỏa, phá dỡ nhà ở của cơ quan có thẩm quyền. 
• Các điều kiện như không thuộc diện tranh chấp, không bị kê biên để thi hành án không áp dụng đối với trường hợp mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai.

Trường hợp nhà ở cho thuê thì ngoài các điều kiện quy định trên (trừ việc có Giấy chứng nhận theo quy định), nhà ở còn phải bảo đảm chất lượng, an toàn cho bên thuê nhà ở, có đầy đủ hệ thống điện, cấp, thoát nước, bảo đảm vệ sinh môi trường.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 118 Luật nhà ở 2014 cũng quy định về những trường hợp giao dịch nhà ở không bắt buộc phải có giấy chứng nhận, bao gồm:

• Mua bán, thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai.
• Tổ chức thực hiện tặng cho nhà tình nghĩa, nhà tình thương.
• Mua bán, thuê mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước; mua bán, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở để phục vụ tái định cư không thuộc sở hữu nhà nước; bán nhà ở quy định tại Khoản 4 Điều 62 của Luật nhà ở 2014.
• Cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ, ủy quyền quản lý nhà ở.
• Nhận thừa kế nhà ở.
• Chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại được xây dựng trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở bao gồm cả trường hợp đã nhận bàn giao nhà ở từ chủ đầu tư nhưng chưa nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đối với nhà ở đó.