Thời điểm mở thừa kế và thời hiệu khởi kiện là những nội dung quan trọng nhằm xác định việc thừa kế, nhất là trong các vụ tranh chấp chia di sản thừa kế. Pháp luật dân sự Việt Nam có các quy định cụ thể như sau:

1. Thời điểm mở thừa kế

Thời điểm mở thừa kế là thời điểm phát sinh quan hệ thừa kế. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 611 Bộ luật dân sự 2015: Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết.

Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết.

Việc xác định thời điểm mở thừa kế có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định di sản của người chết để lại, xác định người được hưởng thừa kế, thời hiệu khởi kiện và pháp luật áp dụng để giải quyết tranh chấp về thừa kế…

2. Thời hiệu khởi kiện vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế

Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định: Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Trong thời hạn đó, những người thừa kế có quyền thỏa thuận chia di sản hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản.

Trường hợp hết thời hạn theo quy định mà những người thừa kế không yêu cầu chia di sản, thì di sản thuộc về người đang quản lý di sản đó theo Điều 616 BLDS.

Trường hợp không có người thừa kế đang quản lí di sản thì di sản được giải quyết như sau:

1. Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này.

Theo đó, người đang chiếm hữu hoặc người được hưởng lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với di sản là động sản và 30 năm đối với di sản là bất động sản.

    2. Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu theo quy định tại khoản a Điều này.

Nếu di sản không có người thừa kế, không có người đang chiếm hữu theo quy định của pháp luật thì di sản sẽ thuộc về Nhà nước. Nhà nước có quyền sử dụng theo mục đích như các tài sản công khác.